Συντάκτης: Νομίδου Κατερίνα, Δικηγόρος, εθελόντρια στο Σ.Ο.Φ.Ψ.Υ. Ν. Σερρών
Ημερομηνία:  03/12/2007

 

    

‘’Το να κάνεις λάθος είναι ανθρώπινο, το να συγκαλύπτεις το λάθος είναι ασυγχώρητο, το να μη μαθαίνεις από το λάθος είναι αδικαιολόγητο’’

   Η ασφάλεια των ασθενών αποτελεί ζήτημα που μας αφορά όλους. Όπως δείχνουν πρόσφατες μελέτες, σε ολοένα περισσότερες χώρες, στο 10% περίπου των περιπτώσεων νοσηλείας σε νοσοκομείο παρατηρούνται σφάλματα όσον αφορά την υγειονομική περίθαλψη. Είναι αναγκαίο να υπάρχει συνεργασία για την ασφάλεια των ασθενών, ώστε να βελτιωθεί η περίθαλψή τους. Η υιοθέτηση μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης για την ασφάλεια των ασθενών θα συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας της υγειονομικής περίθαλψης στο σύνολό της.

   Σε επίπεδο ΕΕ, η ασφάλεια των ασθενών εξαρτάται από την εφαρμογή αποτελεσματικών και βιώσιμων πολιτικών και προγραμμάτων σε όλη την Ευρώπη. Οι στόχοι αυτοί αποτελούν προτεραιότητες της πολιτικής της ΕΕ για την υγεία. Το 2005 τα κράτη μέλη δημιούργησαν ένα μηχανισμό για τη συζήτηση και προώθηση των θεμάτων της ασφάλειας των ασθενών, ως θεμάτων προτεραιότητας στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Επίσης, στο πλαίσιο του High Level Group on Health Services and Medical Care (Ομάδα υψηλού επιπέδου για τις υπηρεσίες υγείας και την ιατρική περίθαλψη), συστάθηκε ειδική ομάδα εργασίας με σκοπό τον καθορισμό τομέων προτεραιότητας για την ανάληψη δράσης. Στόχος της ΕΕ είναι να διευκολύνει και να στηρίξει τα κράτη μέλη της στο έργο και τις δραστηριότητές τους. Χάρη στην κατάρτιση εκθέσεων και την ανάπτυξη των κατάλληλων συστημάτων στον τομέα αυτόν, θα είναι δυνατή η ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τα διάφορα προβλήματα και τους τρόπους επίλυσής τους.

   Στις προσπάθειες αυτές συμμετέχουν ενεργά ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας/WHO -και κυρίως η World Alliance on Patient Safety/ Παγκόσμια Ένωση για την Ασφάλεια των Ασθενών-, το Συμβούλιο της Ευρώπης και οι ευρωπαϊκές ενώσεις ασθενών, ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού, φαρμακοποιών και νοσοκομείων. Η στενή συνεργασία και ο συντονισμός στον συγκεκριμένο τομέα αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας των ασθενών και ποιότητας της υγειονομικής περίθαλψης.

   Η Παγκόσμια Ένωση για την Ασφάλεια των Ασθενών δημιουργήθηκε στην Washington, DC στις 27.10.2004. Ήταν η πρώτη φορά που Υπουργοί Υγείας, Ακαδημαϊκοί, ομάδες ασθενών και εκπρόσωποι του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ενώθηκαν για να προωθήσουν το βασικότερο στόχο για την ασφάλεια των ασθενών που είναι ο πρώτος επιτακτικός Ιπποκρατικός κανόνας:  ‘’να μη βλάψει ο γιατρός με τις αποφάσεις του και την θεραπευτική του επιλογή, τον άρρωστο’’ και να μειώσουν τις δυσμενείς συνέπειες της μη ασφαλούς υγειονομικής περίθαλψης. Η συνάντηση ενθάρρυνε τους συμμετέχοντες να υιοθετήσουν κοινές δράσεις για την ενσωμάτωση θεμάτων ασφάλειας ασθενών εθνικές πολιτικές υγείας και να θέσουν σε εφαρμογή ό,τι θα μπορούσε να οδηγήσει σε υγειονομική περίθαλψη που εγγυάται όσο γίνεται μεγαλύτερη ασφάλεια των ασθενών.

   Η Παγκόσμια Ένωση για την Ασφάλεια των Ασθενών προσπαθεί να θέσει τον ασθενή και καταναλωτή υπηρεσιών υγείας στο επίκεντρο μιας διεθνούς κίνησης για τη βελτίωση της ασφάλειας των ασθενών. Η δράση ‘’Ασθενείς για την ασφάλεια των ασθενών’’ (Patients for Patient Safety ‘’PFPS’’), είναι μια από τις δέκα δράσεις της Παγκόσμιας Ένωσης για την ασφάλεια των ασθενών, που σχεδιάστηκε για να διασφαλιστεί το ότι οι απόψεις των ασθενών και των οικογενειών τους, των καταναλωτών και των πολιτών εν γένει αποτελούν το βασικότερο σημείο αναφοράς στο σχεδιασμό αυτού του σημαντικότατου εγχειρήματος. 

   Η δράση ‘’Ασθενείς για την ασφάλεια των ασθενών’’ αναπτύχθηκε έτσι ώστε να αποτελέσει μια συλλογική φωνή ασθενών και καταναλωτών που νοιάζονται για θέματα ασφάλειας ασθενών, που βλέπουν μπροστά και που ενδιαφέρονται να συνεργαστούν με άλλους ασθενείς και επαγγελματίες του χώρου της υγείας για να κάνουν τη διαφορά. Στα πλαίσια της διαμόρφωσης της συλλογικής φωνής το πρόγραμμα εστίασε στη διοργάνωση Σεμιναρίων με τίτλο ‘’Οι Ασθενείς για την Ασφάλεια των Ασθενών’’ στα οποία συμμετέχουν ασθενείς, καταναλωτές, επαγγελματίες του χώρου της υγείας και πολιτικοί για να συζητήσουν και συνεργαστούν σε διάφορα θέματα σε διάφορες περιοχές του κόσμου.

  Μετά το πρώτο Σεμινάριο το Νοέμβριο του 2005 υιοθετήθηκε η ‘’Δήλωση του Λονδίνου’’ από μια ομάδα 21 ασθενών από ολόκληρο τον κόσμο. Η Δήλωση του Λονδίνου τονίζει το όραμα και την αποστολή τους για το μέλλον της ανάμιξης των ασθενών σε θέματα ασφάλειας. Μέσα στα επόμενα βήματα ήταν η διενέργεια παρόμοιων Σεμιναρίων σε κάθε μια από τις γεωγραφικές περιοχές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, στα οποία η συμμετοχή ασθενών και καταναλωτών θα ήταν όλο και μεγαλύτερη και κατά τα οποία η δέσμευση από τη Δήλωση του Λονδίνου θα οδηγούσε σε συνεργασίες για την ανάπτυξη σε συγκεκριμένες περιοχές. Το Μάρτιο του 2007 διοργανώθηκε Σεμινάριο στο Κάϊρο της Αιγύπτου με συμμετοχή 8 χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, τον Ιούλιο του 2007 διοργανώθηκε Σεμινάριο στη Τζακάρτα της Ινδονησίας με συμμετοχή 10 χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας και το Σεπτέμβριο του 2007 Σεμινάριο στο Δουβλίνο της Ιρλανδίας με συμμετοχή 52 ατόμων από 22 ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίοι και ανακηρύχθηκαν ‘’πρωταθλητές ασθενών για την ασφάλεια των ασθενών’’ (patients for patient safety Champions).

   Σ’αυτό το πρώτο ευρωπαϊκού επιπέδου τετραήμερο σεμινάριο ο ΣΟΦΨΥ Ν.Σερρών συμμετείχε ενεργά μετά από επίσημη πρόσκληση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ΣΟΦΨΥ Ν.ΣΕΡΡΩΝ ήταν ο μοναδικός σύλλογος που επιλέχθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως εκπρόσωπος της Ελλάδος.

   Στην καταπληκτική αυτή εμπειρία η απεσταλμένη του συλλόγου μας Κατερίνα Νομίδου, η οποία ξεκινώντας από το δεδομένο ότι τόσο οι οργανωτές του σεμιναρίου όσο και οι συμμετέχοντες σε αυτό αναγνώρισαν ότι δεν υφίσταται ξεχωριστό πλαίσιο στόχων και οδηγιών που αφορούν στην ασφάλεια των ψυχικά ασθενών αλλά και από το ότι δεν υπάρχει υγεία χωρίς ψυχική υγεία, έθεσε ενώπιον των 52 συμμετεχόντων και εκπροσώπων του Π.Ο.Υ. τη σπουδαιότητα της ασφάλειας των ψυχικά ασθενών, αναφέρθηκε στις εμπειρίες του συλλόγου που αφορούν στη βαρύτητα του ιατρικού λάθους στον τομέα της ψυχικής υγείας, στη σχέση στίγματος και ασφάλειας ψυχικά ασθενών, στις παρενέργειες των φαρμάκων των ψυχιατρικών ασθενών κλπ.

   Ειδικότερα, συζητήθηκαν τα εξής προβλήματα

·        χαμηλή ποιότητα των ιατρικών υπηρεσιών λόγω του στίγματος και της διάκρισης που υφίστανται οι ψυχικά ασθενείς

·        η έλλειψη συμμόρφωσης στη θεραπευτική διαδικασία που προκαλεί ανασφαλείς καταστάσεις (άρνηση της θεραπευτικής αγωγής, λάθος φάρμακα ή δοσολογίες)

·        τα ιατρικά λάθη στην αγωγή που σχετίζονται με το γεγονός ότι συχνά παραβλέπονται τυχόν άλλες σωματικές παθήσεις των ψυχικά ασθενών

·        η ελλιπής ενημέρωση γύρω από τις παρενέργειες των ψυχοφαρμάκων

·        το γεγονός ότι οι ασθενείς με σοβαρές ή χρόνιες ψυχικές παθήσεις συχνά είναι θύματα κακομεταχείρισης ή χειρισμού.

και έγιναν διάφορες προτάσεις, όπως για:

·        περισσότερη ενημέρωση γύρω από την ασφάλεια των ψυχικά ασθενών

·        συμμετοχή όλων των βασικών παραγόντων (ειδικών, επαγγελματιών, οικογενειών, ασθενών)

·        εκπαίδευση των υποστηρικτών των ασθενών και των ‘’πρωταθλητών’’ της ασφάλειας των ασθενών για τους ασθενείς

·        διασπορά και μετάδοση των καλών πρακτικών και λύσεων προς αποφυγή των ιατρικών λαθών και βελτίωση της ασφάλειας των ασθενών

·        μάθηση μέσω των εμπειριών των ψυχικά ασθενών ( ο ασθενής είναι ειδικός όσον αφορά στην εμπειρία του, αποτελεί επίκεντρο του συστήματος υγείας και πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πυξίδα, συνείδηση, δάσκαλος, καταλύτης και μάρτυρας)

·        αλλαγή των ευρωπαϊκών πολιτικών που αφορούν στην ψυχική υγεία ώστε να καλύπτουν τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία

   Οι συμμετέχοντες δεσμεύτηκαν να προσπαθήσουν για ασφαλέστερη υγειονομική περίθαλψη για όλους μέσω διαφόρων δραστηριοτήτων και δράσεων: συμμετοχή σε τοπικά, εθνικά και περιφερειακά συνέδρια, δημοσίευση άρθρων στον τύπο, σύσταση οργανώσεων για θέματα ασφάλειας ασθενών, ανάπτυξη επιτροπών ασθενών σε ιδρύματα υγειονομικής περίθαλψης, στενή συνεργασία με επαγγελματίες του χώρου της υγείας για το σχεδιασμό στρατηγικών συνεργασίας, παρουσιάσεις σε συνέδρια. Επιπλέον, εξέτασαν εκτενώς τρόπους δημιουργίας δικτύων μεταξύ της Ανατολικής, Κεντρικής και Δυτικής Ευρώπης με απώτερο σκοπό την ανταλλαγή πληροφοριών, την εκμάθηση μέσω των εμπειριών των πιο προηγμένων στον τομέα ασφάλειας χωρών, την πληροφόρηση, την ενθάρρυνση των ασθενών και των συλλόγων ασθενών.

Περισσότερες πληροφορίες για την World Alliance on Patient Safety/ Παγκόσμια Ένωση για την Ασφάλεια των Ασθενών, μπορείτε να βρείτε την ιστοσελίδα http://www.who.int/patientsafety/en

 
 
  Μετάβαση σε:     Σελίδα 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |